Ματιές στην ιστορία - Βομβαρδίζεται η Γαύδος

ΧΑΝ. ΝΕΑ 29.05.2010

Του ΑΝΤΩΝΗ ΠΛΥΜΑΚΗ

Οκτώβρης 1943. Η αεροπορία βρίσκεται συνεχώς στον αέρα, σε εξόδους πάνω απ’ τη Μεσόγειο εναντίον των Γερμανοϊταλών. Οι χειριστές συναγωνίζονται ποιος θα πετάξει γιατί δεν είναι τεχνικά εύκολο να πηγαίνουν όλοι στις αποστολές. Όσοι φεύγουν θεωρούνται τυχεροί. Εκείνοι που μένουν παρακολουθούν με τη σκέψη το συνάδελφο που θ’ αντικρύσει τη σκλάβα Πατρίδα.
Ενα πρωί, στις 24 Οκτώβρη του ’43 απ’ το γραφείο επιχειρήσεων ζητούν τον χειριστή Κοσκινά της 13ης μοίρας ελαφρών βομβαρδιστικών «Μπόλτιμορ» της βάσης Γκαμπούτ 3 κοντά στο Τομπρούκ. Σκοπός: Πτήση στην Κρήτη. Θα κάνει μια σύντομη ανίχνευση στη νότια άκρη. Μετά θα πάει στη νησίδα Γαύδο κι εκεί θα βομβαρδίσει τον γερμανικό καταυλισμό που άλλα αεροπλάνα τον είχαν φωτογραφίσει την προηγούμενη μέρα. Όπως πάντα, το «Μπόλτιμορ» πετούσε λίγα μέτρα πάνω απ’ τη θάλασσα για να μην εντοπισθεί απ’ τα ραντάρ των Γερμανών. Μιάμιση ώρα μετά την απογείωση είδαν την Κρήτη.
- Προσοχή, είπε ο πιλότος απ’ το εσωτερικό σύστημα συνεννόησης. Στόχος εν όψει. Κανένα ύποπτο σημάδι δε διακρινόταν πάνω στη πρωινή αρυτίδωτη θάλασσα. Μετά, έκανε δύο κύκλους πάνω απ’ τη Γαύδο και τη Γαυδοπούλα. Κατευθύνθηκε νοτιοδυτικά στο σημείο που οι φωτογραφίες δείχνανε τον γερμανικό καταυλισμό. Ο Κοσκινάς γυρίζει τα πηδάλια ανατολικά. Και να! Τρία μεγάλα καΐκια με τον αγκυλωτό σταυρό μέσα στο λιμάνι.
- «Ετοιμοι για βομβαρδισμό» είπε ο πιλότος κι ανοίχτηκε στο πέλαγος. Από κει ζυγίστηκε και πήρε γραμμή να χτυπήσει τα καΐκια με χαμηλό πέρασμα.
Η κακοτυχία όμως είχε σημαδέψει τη μοίρα του αεροπλάνου. Από το προηγούμενο βράδυ οι Γερμανοί είχαν μετακινηθεί για αλλαγή φρουράς. Τα καΐκια όμως που έφεραν τους αντικαταστάτες είχαν αργήσει, φτάσανε στο λιμάνι το πρωί της 24 Οκτώβρη.
Ολες λοιπόν οι δυνάμεις του αντιαεροπορικού βρίσκονταν συγκεντρωμένες στο λιμάνι. Κι έτσι την στιγμή που το «Μπάλτιμορ» ορμούσε κι άφηνε τις δύο από τις τέσσερες βόμβες του εναντίον των καϊκιών βρέθηκε ξαφνικά μέσα στο ατσάλινο δίχτυ των αντιαεροπορικών που ρίχνανε κυκλωτικά και του κάνανε φραγμό σίδερου μπροστά, απάνω, στα πλάγια.
Ένα βλήμα βρήκε το βομβαρδιστικό που συγκλονίστηκε. Ο αριστερός κινητήρας σταμάτησε, πέταξε πυκνό μαύρο καπνό.
- «Έτοιμοι γι’ αναγκαστική προσθαλάσσωση» διέταξε ο πιλότος με τη συνθηματική λέξη «ντίτσιν».

(Σημ. Ο πολυβολητής είχε σκοτωθεί από βλήμα και οι άλλοι τρεις μετά από πολλή ώρα στη θάλασσα, συνελήφθησαν και από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως απελευθερώθηκαν με την λήξη του πολέμου).

ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΕΝ ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ
«Αεροδρόμιο 121 Σίντυ Μπαράνι 14 Νοέμβρη 1943. Η τραγικότερη μέρα της 336 Μοίρας. Στην ιστορία μπήκε ως η μέρα που «οι τέσσερις δεν επέστρεψαν».
Πληγωμένη η 336 Μοίρα απ’ τον χαμό του διοικητή της Σπύρου Διαμαντόπουλου στη μεγάλη επιδρομή της Κρήτης, συνεχίζει τις αποστολές της εναντίον των Ναζί.
Είναι πια σ’ όλους γνωστό, ότι οι Γερμανοί προετοιμάζουν στην Κρήτη τεράστια αποβατική αρμάδα για να καταλάβουν τα νησιά του Αιγαίου που απελευθερώθηκαν. Τη Σάμο, τη Λέρο και τη Κω.
Καθημερινές είναι οι επιδρομές των δικών μας πάνω στην αδούλωτη Κρήτη. Κατακαίουν τον εχτρό όπου τον συναντούν. Στ’ αεροδρόμια, στη θάλασσα, στους δρόμους, στα χωράφια, μέσα στα οχυρά του, στα διοικητήρια, στα μηχανοκίνητα που συγκεντρώνει, στα αποβατικά που εξοπλίζει.
Απ’ τη μεριά τους οι Γερμανοί δεν αστειεύονται. Έχουν αρματώσει την Κρήτη με βαριά αντιαεροπορικά κανόνια, που είναι κίνδυνος θάνατος για κείνους που αποφασίζουν και πετούν μέσα στην ατσάλινη προστατευτική τους αράχνη.
Στο μεταξύ τα καταδιωκτικά πετούν σε αραιό σχηματισμό, ωσότου να, απλώνεται μπροστά τους η Κρήτη. Ο αιφνιδιασμός πέτυχε. Τ’ αντιαεροπορικά της Ιεράπετρας δεν πρόφτασαν ν’ αντιδράσουν. Ακάθεκτοι οι αετοί ορμούν σε μια φάλαγγα αυτοκινήτων που μετακινείται αργά, κατά σειρά παράταξης, δηλαδή το ’να πίσω από τ’ άλλο. Χτυπούν με όλα τα όπλα: Με τα κανόνια και με τα πολυβόλα. Η σκλαβωμένη Ιεράπετρα ξυπνά από τους κεραυνούς που στέλνουν τα ελεύθερα ελληνικά φτερά. Ο ορυμαγδός των εκρήξεων φτάνει κοντά στα τελευταία της σπίτια.
Τ’ αυτοκίνητα αναφλέγονται, το ένα μεταδίνει τις φλόγες στο άλλο. Μαύροι καπνοί σκεπάζουν την Ιεράπετρα. Πιο ψηλά, ο ουρανός με χιλιάδες μικρές εκρήξεις, δείχνει την ικανότητα του αντιαεροπορικού.
Σε μια βύθιση, ο Ταρσώνης πληγώνεται καίρια. Νιώθει ότι ξόφλησε, ότι η ζωή του φεύγει. Ανοίγει το μικρόφωνο, με βραχνή φωνή στέλνει το ύστατο μήνυμα στους άλλους που πετούν γύρω του:
«Έχετε γεια…. Ζήτω η Ελλάδα. Χτυπήθηκα….»
Οι άλλοι γυρίζουν να δουν τι συμβαίνει και προτού καλά – καλά προφτάσουν να του απαντήσουν, τον βλέπουν να καρφώνεται με το αεροπλάνο του πάνω στην αρχηγίδα των στρατιωτικών αυτοκινήτων.
Οι άλλοι τρεις κατερρίφθησαν ή αιχμαλωτίσθηκαν. Ο ένας είχε κάνει αναγκαστική προσγείωση στο Γαϊδουρονήσι, απ’ όπου μεταφέρθηκε στην Ιεράπετρα. Και αναφέρει ο ανταποκριτής:
«Μέσα στη βενζινάκατο δεν του μίλησε κανείς. Όταν όμως φτάσανε στην Ιεράπετρα, ο χειριστής τάχασε. Στην προκυμαία είχε γίνει μεγάλη σύναξη λαού. Γερμανοί της Γκεστάπο είχαν κάνει αλυσίδα και συγκρατούσανε τον κόσμο που στριμωχνόταν για να πλησιάσει κοντά στον αεροπόρο. Στην προκυμαία είχαν φτάσει τέσσερα μεγάλα πολυτελή αυτοκίνητα ανωτέρων αξιωματικών.
Τη στιγμή που ο πιλότος βγήκε απ’ την βενζινάκατο μαύρος από τα λάδια, ματωμένος, άγριος, το πλήθος ταρακουνήθηκε.
- Ζήτω η Ελλάδα, ακούστηκαν πολλές μαζί δυνατές φωνές.
Οι Γερμανοί γυρίσανε κατά τον κόσμο, τον διατάξανε να διαλυθεί.