Tua culpa, Ανδρέα...

«Κάνδανος» ; Tua culpa... Ανδρέα !

ή «Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν» (Κ. Καβάφης).

Του Γ.Ι.Ξενάκη

Τους τελευταίους μήνες γίναμε θεατές ενός μεστoύ σε εκπλήξεις και με τα όλα τα συνηθισμένα μπαχαρικά του είδους, (αντεγκλήσεις, λογομαχίες, συγκρούσεις κλπ, ως και κτυπήματα κάτω από τη μέση) σήριαλ, που όμως διαθέτει μία μοναδική ιδιαιτερότητα: Οι πρωταγωνιστές του, όσο κι αν φαίνεται ακατόρθωτο, στέκονται πλάτη με πλάτη και σημαδεύουν τον ίδιο στόχο.
Στόχος είναι η σωτηρία του λιθόκτιστου δρόμου και του πανέμορφου τόπου στο ιστορικό και δοξασμένο Φαράγγι της Καντάνου.
Πρωταγωνιστές η Κίνηση Πολιτών του Δήμου Καντάνου, αντιπολίτευση στο Δήμο με την τέως βουλευτή κυρία Αλφιέρη, η οποία ήδη από την προεκλογική περίοδο ανέλαβε έναν πολυσχιδή αγώνα για το Φαράγγι και η συμπολίτευση με το Δήμαρχο Καντάνου που με τη σειρά τους ξιφούλκησαν και ρίχτηκαν στη μάχη.
Τα επεισόδια είναι λίγο - πολύ γνωστά. Κορυφαία γεγονότα: Η θλιβερή ιστορία με το ΚΟΥ ΣΟΥ ΝΟΥ ΜΟΥ (τα Χ.Ν. αφιέρωσαν πολύ μελάνι) με την Κίνηση Πολιτών του Δήμου Καντάνου που είχε ανακινήσει το θέμα να χάνει με 10 προς 2, και επίσης το απόφθεγμα και η υπογραφή του πρώτου τη τάξει ειδικού περί τα θέματα ιστορίας και πολιτισμού, εξαδέλφου του πρωθυπουργού της χώρας μας, ότι «το φαράγγι δεν είναι ιστορικός τόπος».
Την ημέρα εκείνη χάσαμε όλοι...

Στο επόμενο επεισόδιο 15 πολίτες του Δήμου μας μαζί με την κυρία Αλφιέρη ανακοινώνουν ότι θα καταφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας γιατί δεν συμφωνούν με την υπουργική απόφαση. Το αυτό αποφασίζει με τη σειρά του και το Δημοτικό συμβούλιο, απούσης –όπως καλόπιστα μας πληροφόρησαν– της κυρίας Αλφιέρη .
Στον αγώνα αμφότεροι μεν, αλλά ουχί ομού... Πλάτη με πλάτη εξακολουθούν να τοξεύουν τον ίδιο στόχο...

Και πρόσφατα μας προέκυψε νέο επεισόδιο με πολύ... σασπένς, « όπως της Μακεδονίας, δηλαδή, τηρουμένων των αναλογιών. ».

“Διεκδικείται η Κάνδανος, λέει σε επιστολή του ο δικηγόρος κ. Ανδρέας Αναγνωστάκης στα Χανιώτικα Νέα (10.05.2000) και μας πληροφορεί ότι, « .... συζητήθηκε... αίτηση του Δήμου Καντάνου, για διαγραφή από ιστοσελίδα του Ευτυχίου Μπιτσάκη, στο Δήμο, (sic) "του γεωγραφικού ονόματος "kandanos" gr διότι, αυτό κατά την αίτηση, ταυτίζεται με ονομασία δημοτικού διαμερίσματος και με ιστορική επωνυμία ΟΤΑ"».
Ως εδώ καλά, αν και προξενεί απορία η σύνδεσή της ιστοσελίδας με το όνομα του εξέχοντα συμπατριώτη μας καθηγητή του Πανεπιστημίου Ευτύχη Μπιτσάκη (1) , ο οποίος όσο γνωρίζω, όχι μόνο δεν ασχολείται με τους υπολογιστές, αλλά εξακολουθεί να γράφει ακόμη και τα βιβλία του με το ταπεινό μολύβι.
Δεν είναι του παρόντος, αν τα κίνητρά του Δήμου ή των ιδιοκτητών της ιστοσελίδας είναι θεμιτά ή όχι και αν συμφωνεί κανείς ή διαφωνεί με τις πρωτοβουλίες τους και θα περιοριστούμε στις γενικές παρατηρήσεις, ότι και η αντιπολίτευση αποτελεί βασικό στοιχείο της Δημοκρατίας και ότι η Κάντανος έχει ανάγκη όλες τις φωνές.
Θα σταθούμε όμως σε κάποια σημεία της επιστολής του αγαπητού συμπατριώτη μας και διακεκριμένου ποινικολόγου κυρίου Ανδρέα Αναγνωστάκη και μάλιστα στην επιχειρηματολογία του για την λέξη «Κάνδανος», «... διότι: Εκεί έχουμε πολλές αντιρρήσεις», συμφωνώντας όμως εκ των προτέρων, ότι « τα σύμβολα δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενα (προσθέτουμε: Οποιασδήποτε ) εκμετάλλευσης».

Κατά τον κ. Αναγνωστάκη « το όνομα «Κάνδανος»́, αποτελεί σημείο μεγάλης συμβολικής σημασίας » επειδή «είναι ταυτόσημο γραμματολογικά, οπτικά και ακουστικά με τη λέξη Kandanos που αναφέρουν οι αναρτηθήσες από τους Γερμανούς κατακτητές, μαρμάρινες και ξύλινες επιγραφές ... Συμβολίζει... Συμβολίζει... ».

Δεν θα μας απασχολήσει η γραμματολογική ή η οπτική́ ή η ακουστική ταύτιση, που για να την αντιληφθεί κανείς, θα πρέπει να μη γνωρίζει γραφή και ταυτόχρονα να είναι κουφός ή να είναι στραβός και να μην ακούει και σαν μη νομικοί δεν κρίνουμε την δικανική βαρύτητα των παραπάνω.

Θεωρούμε όμως ότι το επιχείρημα αυτοαναιρείται για ένα και μόνο λόγο: Ότι τόσο το δικό μας «Κάνδανος», όσο και το Kandanos. που άφησαν, βοηθούμενοι από αγράμματους και ανιστόρητους συνεργάτες, οι Γερμανοί κατακτητές στις ταφόπλακές τους είναι λανθασμένα. Πρόκειται δηλαδή απλά, όπως θα έλεγε και ο αείμνηστος φιλόλογός μας στο Γυμνάσιο Καντάνου Μιχάλης Σαραβελάκης, περί «κραυγαλέας ανορθογραφίας».

Για την ελληνική ονομασία της Καντάνου δεν το συζητούμε. Το «Κάνδανος » (βαρβαρικώς λεγομένη Κάνδανος με δ, η αρχαία πόλη ελέγετω Καντανία»: Νικόλαος Τωμαδάκης βυζαντινολόγος, Κρητική Εστία 1950) είναι δημιούργημα μίας ανόητης προσπάθειας ηχητικής εκλέπτυνσης της λέξης Κάντανος, που επιχειρήθηκε από εξίσου αγράμματους και ανιστόρητους « νεώτερους αναμορφωτές των Κρητικών τοπωνυμίων», σύμφωνα με το Στέργιο Σπανάκη και επίσης τυπικό και συχνά επαναλαμβανόμενο παράδειγμα της εκφυλιστικής τάσης παραφθοράς λέξεων της γλώσσας μας.

Η λατινική γραφή της Καντάνου, είναι Cantano(s), όπως για παράδειγμα στον τίτλο του Καθολικού Τιτουλαρίου Επισκόπου Καντάνου, που σήμερα κατέχει ο Hans-Georg Koitz ,Επίσκοπος στην επισκοπή του Hildesheim της Γερμανίας (Titularbischof von Cantano / Kreta) ή Kantanos για τις γλώσσες, όπου το σύμφωνο C δεν έχει την προφορά του Κάπα.

Η γραφή Kandanos είναι ανορθογραφία ακόμη κι αν είναι ηθελημένη παραφθορά της λέξης, όπως κατά την επιστολή στην περίπτωση της ιστοσελίδας.

Η επιστολή αναφέρει επίσης: « Το όνομα «Κάνδανος » ταυτίζεται με την ιστορική επωνυμία του Δήμου Κανδάνου (sic). Αυτός, μ’ αυτήν την επωνυμία περιέχεται στις 100 πόλεις του Ομήρου. Και σημαίνει "πόλη της νίκης".

Προς τι η παραχάραξη; Ο Δήμος μας οφείλει το όνομά του στην ΚΑΝΤΑΝΟ, που είναι προελληνικό τοπωνύμιο και την αναφέρει, σύμφωνα με τον Στ. Βυζάντιο, ο Ξενίων στα Κρητικά του και όχι στις ανορθόγραφες λέξεις Κάνδανος ή Kandanos (πρ. Κάνντανος) των ναζιστικών επιγραφών. Είναι... μάλλον βέβαιο, πως ο Ξενίων δεν στήριξε πάνω τους την ορθογραφία του ονόματος της "πόλης της νίκης" .

Και καλά οι Γερμανοί κατακτητές, βάρβαροι de facto και « ως μη της ελληνικής παιδείας μετέχοντες» βάρβαροι a priori, ...δικαιολογούνται.

Εμείς όμως; «Περιμένουμε τους βάρβαρους για να νομοθετήσουν » ;

Δεν είναι το ίδιο,« τηρουμένων βέβαια των αναλογιών», να αναγάγει κανείς το προυπάρχον και ελληνικότατο « εις την Πόλιν » για την Κωνσταντινούπολη, στο τούρκικο Istanbul ;

Με ποιά λογική δηλαδή, ακόμη κι αν έλειπε η μαρτυρία του Στ. Βυζάντιου, « το όνομα Κάνδανος (Kandanos) μπορεί να αποτελέσει «...σημείο μεγάλης συμβολικής σημασίας » ;
Επειδή το έγραψαν έτσι οι κατακτητές ή το παπαγαλίζουν οι τάχα εκλεπτυσμένοι της γλώσσας, αλλά αθώοι της ιστορίας και των ελληνικών;

Τέτοιοι ακροβατισμοί μπορεί να εμπλουτίζουν (για οποιαδήποτε χρήση ή εκμετάλλευση) τη φαρέτρα των επιχειρημάτων μας, αλλά ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της σοβαρότητας.

Και τέτοια επιχειρήματα είναι επιπόλαια και επίσης εξόχως επικίνδυνοι λήροι, γιατί αναγορεύουν σε κύριες ιστορικές πηγές, καθοριστικές της ονοματοθεσίας του Δήμου μας, τις ναζιστικές μαρμάρινες και τις ξύλινες επιγραφές, που γράφτηκαν με στόχο να δικαιολογούν μία ανήθικη, άνομη, καταδικαστέα από το κοινό και διεθνές δίκαιο εγκληματική πράξη και να διασύρουν και να κατασυκοφαντούν τους ανθρώπους και την ιστορία αυτού του τόπου.

Σημειώσεις:
(1) Στη συνέχεια της επιστολής φαίνεται καθαρά ότι πρόκειται για την ιστοσελίδα του κ. Ι. Μπιτσάκη. Στο μεταξύ πληροφορήθηκα ότι και ο Δήμαρχος Καντάνου αναφέρεται σε επιστολή του στον « κ. καθηγητή », δίχως να τον αναφέρει ονομαστικά.

(2) Στεργίου Γ. Σπανάκη: ΚΡΗΤΗ Β Τόμος, λήμμα Κάντανος. Αξίζει να αναφερθεί, ότι ήδη από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας επιχειρήθηκαν αλλαγές σε τοπωνύμια, όπως σημειώνει ο Γ.Ι.Λουπάσης στο βιβλίο του « Το Κακοδίκι της Κρήτης » Αθήνα 1991, όπου μας πληροφορεί ότι σε ανάλογη προσπάθεια το 1972 την σχετική επιτροπή αποτελούσαν κοινοτάρχες, ιερείς, δάσκαλοι αλλά και... οι αστυνομικοί σταθμάρχαι και ... έγκριτοι πολίται...

(3) Ο.π. « Κάντανος πόλις Κρήτης ως Ξενίων εν περιορίου Κρητικού τόπω, το εθνικόν Καντάνιος».

ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ 9 Ιουνίου 2008