Κάντανος: Η μάχη, η ιστορία, το φαράγγι... το νταμάρι

Από δημοσιεύματα στον Αθηναϊκό τύπο έμαθα ότι στο ιστορικό Φαράγγι της Καντάνου επρόκειτο να επιτραπεί, και εν συνεχεία ότι επετράπη και ήδη άρχισε τη λειτουργία του ένα νταμάρι.
Είναι δυνατόν;
Ενώ μαθαίνω για το σχέδιο-ανοσιούργημα να γίνει νταμάρι το Φαράγγι, έχω στα χέρια μου Αντίγραφο της Πολεμικής Έκθεσης του Πατέρα μου Χαράλαμπου Ι. Σειραδάκη για τη Μάχη της Καντάνου. Ο Χαράλαμπος Σειραδάκης ορίστηκε Στρατιωτικός Διοικητής Σελίνου λίγες ώρες πριν από τη μάχη. Κάλεσε τους συνεπαρχιώτες του να πολεμήσουν («Από δώ Σελινιώτες», όπως λέει και ο Κρητικός ύμνος), και κατηύθυνε αυτή τη μάχη. Μετά την απελευθέρωση ο Ελληνικός Στρατός του ζήτησε να συντάξει Πολεμική Έκθεση για τη μάχη της Καντάνου όπως έγινε γνωστή, πράγμα που έκανε. Υπέβαλε την Έκθεση αυτή στην Υπηρεσία Ιστορίας Στρατού. Αντίγραφο υπάρχει στο οικογενειακό αρχείο.

Ξέρω από την Έκθεση αυτή, αλλά και από τις διηγήσεις του ίδιου, ακόμη και από γραπτές αναφορές αγωνιστών που έλαβαν μέρος στη μάχη σε διάφορα σημεία της Επαρχίας Σελίνου, πόσο θάρρος, γενναιότητα, αυταπάρνηση, αγάπη στην ελευθερία, με άλλα λόγια πόση Ελληνική ψυχή κατέθεσαν οι Σελινιώτες σ’ εκείνη τη μάχη. Τι γνωρίζουν οι σύγχρονοι συμπατριώτες μας για όλα αυτά;
Γνωρίζουν ότι οι Σελινιώτες ειδοποιήθηκαν μέσα σε ένα βράδυ, και ότι την επομένη το πρωί έδωσαν το παρόν στην Κάντανο έτοιμοι για τη μάχη εναντίον των Γερμανών; Ότι οι νέοι Κρήτες δεν είχαν επιστρέψει από το μέτωπο που είχε καταρρεύσει στα Βόρεια σύνορα της χώρας, και οι πολεμιστές που πήραν μέρος στη μάχη ήταν είτε ηλικιωμένοι είτε νεαρά παιδιά; Ότι οι πολεμιστές αυτοί δεν διέθεταν επαρκή και κατάλληλο οπλισμό, και χρειάστηκε να αποσπάσουν όπλα και σφαίρες από νεκρούς Γερμανούς μέσα στη μάχη για να συνεχίσουν να πολεμούν;
Γνωρίζουν ότι η μάχη της Καντάνου ήταν η τελευταία μάχη του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου σε Ελληνικό αλλά και σε Ευρωπαϊκό έδαφος πριν από την επίθεση των Γερμανών στη Ρωσία; Γνωρίζουν ότι η Μάχη της Κρήτης, όλης της Κρήτης, μέρος της οποίας ήταν η Μάχη της Καντάνου, ήταν αυτή που καθυστέρησε τη Γερμανική επίθεση στη Ρωσία, πράγμα αποφασιστικό για την έκβαση όλου του πολέμου;
Μάχες δόθηκαν και σε άλλα σημεία του Σελίνου, αλλά η κορύφωση ήταν η μάχη στο Φαράγγι. Αυτό δεν ήταν τυχαίο, ήταν στρατηγική επιλογή. Λόγω του περιορισμένου των ελληνικών δυνάμεων και του ελλιπούς οπλισμού τους έπρεπε οι Γερμανοί να εγκλωβιστούν σε θέση που να δίνει πλεονέκτημα στους αντιστεκόμενους, που γνώριζαν τον τόπο και μπορούσαν κρυμμένοι να χτυπήσουν τον εχθρό. Ούτε ήταν τυχαία η μεγάλη δύναμη που κατηύθυναν οι Γερμανοί στην Κάντανο. Ήταν και αυτό στρατήγημα (με παραπειστικό τηλεφώνημα που έγινε αντιληπτό ότι παρακολουθούσαν οι Γερμανοί) για να αποσπαστούν Γερμανικές δυνάμεις από το μέτωπο στο Μάλεμε Χανίων, όπου εκείνη την ώρα η μάχη ήταν σφοδρή.
H Μάχη της Καντάνου είναι από κάθε άποψη ιστορική. Έγινε από τις 21 μέχρι της 29 Μαΐου του 1941. Η Κάντανος είναι ένας μαρτυρικός τόπος. Καταστράφηκε εκ θεμελίων γιατί σήκωσε κεφάλι και αντιστάθηκε. Η Επαρχία Σελίνου υπέστη πολλά δεινά στον πόλεμο αυτό, θρήνησε νεκρούς, είδε ανθρώπους της να εκτελούνται, να οδηγούνται στα στρατόπεδα Άουσβιτς του Νταχάου για να βρουν μαρτυρικό θάνατο, χωριά να καίγονται και να καταστρέφονται, ανθρώπους να ξεσπιτώνονται, να χάνουν συγγενείς, σπίτια, περιουσίες.
Τι περίμεναν οι Κρητικοί όταν αντιστέκονταν και πολεμούσαν τον εισβολέα; Ότι θα απωθήσουν τη Γερμανική επίθεση; Ότι θα νικήσουν τις δυνάμεις του Άξονα; Τίποτα από αυτά. Αντιστάθηκαν όπως αντιστάθηκαν πάντα οι Έλληνες σε κάθε βάρβαρη εισβολή, γιατί αγαπούσαν την ελευθερία, γιατί υπερασπίζονταν τις εστίες τους.
Όμως, οι σύγχρονοι Έλληνες γνωρίζουν πολύ λίγα από όλα αυτά, ίσως όχι αρκετά για να αγαπήσουν αυτή την πατρίδα, για να αισθανθούν περήφανοι, για να τοποθετηθούν σωστά ακόμη και στις σύγχρονες προκλήσεις. Τις εθνικές προκλήσεις, τις ηθικές, τις ατομικές.
Το νταμάρι στο ιστορικό Φαράγγι είναι μια ακόμη πρόκληση. Και αντί να στηθεί ένα Μνημείο που θα θυμίζει τον ηρωϊσμό όσων πολέμησαν και να τιμά τη μνήμη των νεκρών, στήνεται ένα νταμάρι που προσβάλλει την ιστορική μνήμη και πληγώνει το περιβάλλον. Και ξαναρωτώ: Είναι δυνατόν
Ορισμένοι αντιστέκονται. Από δημοσίευμα του Ευτύχη Μπιτσάκη έμαθα για το νταμάρι της ντροπής. Ασφαλώς υπάρχουν και άλλες αντιδράσεις που δεν τις γνωρίζω. Πρόσφατα έφτασε μέχρις εμένα έκκληση του Δικηγόρου Στέλιου Γρηγοράκη και του Κοινωνιολόγου Κωστή Πετράκη να δώσω ότι στοιχεία υπάρχουν στο οικογενειακό αρχείο για τη μάχη στο Φαράγγι. Με τις παραπάνω σκέψεις αποφασίσαμε, οι δύο αδελφές μου και εγώ, να δώσουμε για δημοσίευση την Πολεμική Έκθεση του Χαράλαμπου Σειραδάκη. Γιατί η ιστορία δεν πρέπει να αποσιωπάται. Δεν πρέπει να στρεβλώνεται, και πολύ περισσότερο δεν πρέπει να βεβηλώνεται. Και αυτό που πάει να γίνει στο Φαράγγι με το νταμάρι είναι βεβήλωση την οποία δεν πρέπει να επιτρέψουμε. Και ακόμη γιατί, καθώς εκλείπουν οι παλαιότεροι που μπορούσαν να διηγηθούν την ιστορία, πρέπει επί τέλους από κάπου να μάθουν οι νεότεροι τι κυκλοφορεί στο αίμα τους και πως πρέπει να το τιμούν.

Ελλάς Ελένη Σειραδάκη - Κουράκου,
Νομικός

X.N. 25/05/09 http://www.haniotika-nea.gr/index.php?art_id=34243