Στους αμερικανούς οικονομολόγους: Όστρομ και Ουΐλιαμσον το Νομπέλ Οικονομίας 2009

Γράφει η ΤΖΙΑΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ

Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκαν από την επιτροπή απονομής των βραβείων Νόμπελ τα ονόματα των αμερικανών οικονομολόγων Έλινορ Όστρομ και Όλιβερ Ουΐλιαμσον που βραβεύονται με το Νόμπελ Οικονομίας 2009 για τις εργασίες τους πάνω στην οικονομική διακυβέρνηση.
Τα ονόματα αυτά θεωρήθηκαν έκπληξη αφού δεν ήταν αναμενόμενα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσωπικότητα και η θεωρία της Όστρομ. Η Έλινορ Όστρομ, καθηγήτρια και ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα, στις κεντρικές ΗΠΑ, «απέδειξε ότι μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική διαχείριση της δημόσιας περιουσίας από ενώσεις χρηστών», σύμφωνα με την ανακοίνωση της επιτροπής, καθιστώντας την έτσι την πρώτη γυναίκα στην οποία απονέμεται Νόμπελ Οικονομικών.
Η έρευνα της 76χρονης καθηγήτριας εντοπίζει τους πολιτικούς, νομικούς και οικονομικούς κανόνες που αποτρέπουν ή ενθαρρύνουν την αποτελεσματική και βιώσιμη αξιοποίηση των πόρων. Ανέδειξε την τεράστια δυναμική που μπορούν να επιφέρουν οι τοπικές ομάδες παραγωγών στη σχέση κοινότητας, οικονομίας και περιβάλλοντος βασιζόμενη σε πολυάριθμες έρευνες διαχείρισης ψαρότοπων, δασών, λιμνών, βοσκοτόπων και άλλων οικοσυστημάτων από ομάδες κατοίκων – χρηστών των περιοχών. Θεωρεί ότι η διαχείριση των φυσικών πόρων όταν καθοδηγείται από την κοινότητα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από την ιδιωτικοποίησή τους ή την κρατική διαχείρισή τους.
«Η Ελινορ Οστρομ αμφισβήτησε την -εδώ και δεκαετίες- επικρατούσα αντίληψη ότι η δημόσια περιουσία είναι κακοδιαχειριζόμενη και ότι γι' αυτό θα έπρεπε είτε να ρυθμίζεται από τις κρατικές αρχές είτε να ιδιωτικοποιείται. Με βάση αναρίθμητες μελέτες, που αφορούσαν τη διαχείριση αποθεμάτων αλιευμάτων, βοσκότοπων, δασών, λιμνών και υπόγειων υδάτων από τους χρήστες τους, η Οστρομ κατέληξε ότι οι επιδόσεις τους είναι συχνά καλύτερες απ' ό,τι εκτιμούν οι επικρατούσες θεωρίες» σημείωσε η Επιτροπή Απονομής στο ανακοινωθέν της.
Η Οστρομ δήλωσε ότι η βράβευσή της αποτελεί μια τεράστια έκπληξη αλλά και μεγάλη τιμή γι' αυτήν, τονίζοντας ότι «από τη στιγμή που διαπιστώνουμε ότι οι γραφειοκράτες κάποιες φορές δεν έχουν τη σωστή πληροφόρηση, ενώ οι πολίτες και οι χρήστες των πόρων έχουν, βοηθά να ενθαρρύνουμε την αίσθηση της ικανότητας και της δύναμης σε αυτούς». Ανέφερε επίσης ότι η έρευνά της για τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες οργανώνουν τους εαυτούς τους προκειμένου να προστατέψουν έναν σημαντικό φυσικό πόρο είναι ιδιαίτερα συναφής με το ζήτημα της αλλαγής του κλίματος.
Το σχόλιο του Ρόμπερτ Σίλερ (οικονομολόγος του αμερικανικού Πανεπιστημίου Γέιλ) αμέσως μετά την ανακοίνωση των ονομάτων που μοιράστηκαν το Νόμπελ Οικονομίας 2009 ήταν: «Αφορά τη σύζευξη των κοινωνικών επιστημών. Η οικονομική επιστήμη απομονώθηκε πάρα πολύ και αυτά τα βραβεία εκφράζουν την εμβάθυνση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Είχαμε δώσει μεγάλη έμφαση στην αποτελεσματική λειτουργία των αγορών και αυτό είχε εκτροχιάσει τη σκέψη μας» .
Δικαιολογημένα λοιπόν η Ελίζα Παπαδάκη σε άρθρο της στα ΝΕΑ μας προτρέπει να «διαβάσουμε την Όστρομ – Το Νόμπελ που, πέρα από το κράτος και την αγορά, βλέπει και την αυτοοργάνωση»!! Είναι γεγονός ότι η συνεργασία και η δημιουργική αλληλεπίδραση των επιστημών μπορεί να επιφέρει νέες ιδέες και να χαράξει δρόμους διαφυγής από τα σημερινά αδιέξοδα. Οι κοινωνικές επιστήμες πρέπει να αποκτήσουν περίοπτη θέση στην κοινωνία μας!

Πηγές: Τα Νέα, Διαδίκτυο

"Χ.Ν." 24/10/2009