Ιωάννης Ιακ. Μαρκετάκης: Ενας ξεχασμένος ήρωας

"Χ.Ν." 30.03.2010

Γραφει η Χρυσούλα Προκ. Μαρκετάκη

Δεν τον ήξερα… δεν τον γνώρισα, αλλά άκουγα και ακούω ακόμα… Παίρνω το θάρρος ως φόρο τιμής προς τη μνήμη του με χέρι τρεμάμενο να προσπαθώ να ανοίξω ένα κεφάλαιο που ανήκει σε έναν “ξεχασμένο ήρωα”… Οι ιστορίες που άκουγα από μικρό παιδί, η θέληση του να μάθω για τις ρίζες μου, η αγάπη της μεταξύ μας οικογένειας, όλα μαζί ή ένα ένα ξεχωριστά, με έβαλαν σε σκέψεις, πάντα με τη βοήθεια της οικογένειάς του, να σκαλίσω παλιά αντικείμενα, χειρόγραφα, φωτογραφίες και να ξαναθυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν οι νέοι για έναν άνθρωπο που βοήθησε τον τόπο μας με τον ηρωισμό του, την ανδρεία του. Ο άνθρωπος που έβαζε τον μπέτη πάντα μπροστά, δεν φοβότανε κανένα.

Γεννημένος στα Τεμένια Σελίνου 1-9-1894, παιδί 8μελούς οικογένειας (4 κορίτσια και 4 αγόρια). Ο Μανώλης, η Αρχόντισσα, ο Αντώνης, η Άννα, ο Γιάννης, η Στυλιανή, ο Μάρκος και η Δαμασκηνή.
Σχολική μόρφωση καμία, μόλις που κατάφερε να τελειώσει το Δημοτικό, άλλωστε η φτώχεια, γνωστή της εποχής, αλλά και η δύναμη της θέλησης, του ζήλου, της ζωής, της περηφάνιας, που τον διακατείχε, δεν τον εμπόδισε απ’ το να διαβάζει, λάτρης των ιστορικών βιβλίων. Στην ερώτηση τι έχει σπουδάσει η απάντηση πάντα μία «τελείωσα τη σχολή των Τεμενίων και συνέχισα στη σχολή Κραβασάρα» (περιοχή της Μ. Ασίας όπου και πολέμησε).
Το 1908 έλαβε μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα της Μακεδονίας υπό τον οπλαρχηγό Κριάρη και στη συνέχεια το 1913 στρατιώτης πλέον, που μέχρι και τότε υπηρετούσε στη Μακεδονία, τον βρήκε ο Α’ παγκόσμιος πόλεμος, ήταν φαντάρος πια και έκτοτε ακολούθησαν οι προαγωγές, μάχες, συλλήψεις κ.λπ.
Από την πρώτη μέρα που φόρεσε το χακί τον κέρδισε ο στρατός…

Yπολοχαγός πια το 1928 γνωρίζει και ερωτεύεται τη Μαρία Πλουμίδη, κόρη του Γεωργίου Πλουμίδη, υπουργού της Κρητικής Πολιτείας, ο οποίος είχε επιτελέσει και εισαγγελέας Κρήτης. Ωστόσο η κοινωνική διαφορά που τους χώριζε τεράστια, αλλά γνωστός για το θάρρος του επέμενε μέχρι που… την έκλεψε.
Η Γιάννενα, όπως τη γνώρισα, σωστή αρχόντισσα, η ηρεμία, η καλοσύνη, η γυναίκα που στήριζε την οικογένειά της και πάντα έδινε απλόχερα τις συμβουλές της σε όλα τα παιδιά που μαζευόμασταν γύρω της και περιμέναμε να μας εξιστορήσει παραμύθια, βιώματα και όχι μόνο, πάντα όμως με έναν τρόπο που μας καθήλωνε και μας έκανε να γινόμαστε ήρωες του παραμυθιού...

Απέκτησαν δύο παιδιά τον Γιώργο ψυχίατρο και τον Ιάκωβο μικροβιολόγο, υποστρατηγό του Υγειονομικού Στρατού.
Το βιογραφικό του πλούσιο σε δράση, άλλωστε ήταν και ο χαρακτήρας του τέτοιος που δεν του άρμοζε μια ήρεμη ζωή, όπως αναφέρεται και στον αναλυτικό πίνακα.
Του απονεμήθηκαν 11 μετάλλια τα οποία και έχουν εκτεθεί στο Πολεμικό Μουσείο Χανίων και αναγράφονται αναλυτικά στο παρακάτω έγγραφο.

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ

Σε αφιέρωμα στη μνήμη του αναφέρεται: Ένας ακόμα βετεράνος των εθνικών μας αγώνων, ένας Κρητικός καπετάνιος εγκατέλειψε προ ημερών τον μάταιο τούτο κόσμο της φθοράς. Πρόκειται για τον Συνταγματάρχη Ιωάννη Ιακώβου Μαρκετάκη, που μας έφυγε στις 27 Φεβρουαρίου 1974.
Γεννήθηκε στα Τεμένια Σελίνου την 1-9-1894, έλαβε το βάπτισμα του πυρός στους Βαλκανικούς πολέμους (1912 - 13) ως εθελοντής, αντάρτης υπό τον Καπετάν Κριάρη και πολέμησε στις μάχες που έγιναν στο Δρίσκο, Τρία Χάνια, Προφήτη Ηλία και Μπισάνι.

Κατετάγη κληρωτός στο 14ο Σύνταγμα Κρητών το 1914. Το 1916 προσεχώρησε στο εθνικό κίνημα Θεσσαλονίκης. Στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο δίνει το «παρών» στην πρώτη γραμμή στο Ορλιακό, στο Σκρα ντι Λιεγκέν, στη Δοϊράνη, την Εριάνα, Σέρβο - Σέλο, το Κολομπίνο.
Το 1919 λαμβάνει μέρος στις επιχειρήσεις του εκστρατιακού σώματος (3ο σύνταγμα Κονδύλη) στη Ρωσία, Βεσαραβία και τη Ρουμανία 1912 - 22· ανήκει στη Στρατιά της Μικράς Ασίας και πολεμά στη Σμύρνη, Αϊδίνιο, Πέργαμο, Σάρδεις, Φιλαδέλφεια, Κουβαλίτσα, Κιουτάχια, Εσκί - Σεχήρ, Δοληλαίον, Σαγγάριο, Σινάν - Πασα, Αλιβεράν, Σαλιχλί και Ερυθραία.

Η συμμετοχή του στο κίνημα Πλαστήρα το 1935 του στοίχησε εκτός απ’ την καταδίκη από το έκτακτο Στρατοδικείο της Σούδας και την απόταξίν του από τον στρατό.
Μετά την έναρξη του Ελληνο-ιταλικού πολέμου ανακαλείται σε ενεργεία. Εντάσσεται στο 44ο Σύνταγμα Κρητών και μετέχει του αγώνος ως Διοικητής Λόχου και μετά αμέσως ως Διοικητής Τάγματος. Πολέμησε στο Μπεντζικοράνη, Πυντα - Ντορ, Τερπεσίνα στα υψώματα 1500, 160, 1891 και αλλού.
Μετά την αποχώρηση από την Αλβανία φθάνει στην Κρήτη και διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην Εθνική Αντίσταση με τη συγκρότηση του Εθνικού Ανεξάρτητου Ανταρτοτάγματος Σελίνου που έδρασε και όλο το διάστημα του 1941 - 45.

Το 1945 διοργάνωσε το 606 ΤΕ και κατόπιν το 610 ΤΕ που μετονομάστηκε το 1946 σε 591τπ.
Ως διοικητής του 591 τπ αναχωρεί στη Δ. Μακεδονία για να ενταχθεί τελικώς στην XV Μεραρχία.
Τον Οκτώβριο του 1947 συγκροτεί το 32ΤΕ του οποίου παραμένει διοικητής μέχρι τον Νοέμβριο 1949 λαμβάνοντας μέρος στις μάχες Ποντικής, Αγαλιώτικες Ράχες Ιτέας, Πυλωρής και Σαρακίνας περιοχής των Βενοζίων.

Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του τραυματίστηκε στη μάχη του Σαγγαρίου, στην Πούντα Νορτ της Αλβανίας, ενώ δύο φορές έπεσε θύμα εκρήξεως ναρκών: στο Χρώμιο Βενοζίων και στη Μονή Λάδη. Του απονεμήθηκαν συνολικά 17 πολεμικά παράσημα από τα οποία τέσσερις φορές το Χρυσούν αριστείο ανδρείας, τέσσερις φορές ο Πολεμικός Σταυρός, ο Αργυρούς Σταυρός Βασ. Τάγματος Γεωργίου Α’ και ο Χρυσούς Σταυρός του Βασικού Τάγματος του Φοίνικος.
Το πέρασμα του γενναίου και ηρωικού συνταγματάρχου Μαρκετάκη Ιωάννου απ’ τον κόσμο μας που πάντα από τους πρώτους έδιδε το «παρών» στους εθνικούς μας αγώνες, άφησε ανεξίτηλα ίχνη. Η μορφή του μένει βαθειά χαραγμένη στη μνήμη των συμπολιτών και συναθλητών του στους δημοκρατικούς αγώνες της Βενιζελικής παράταξης”.

*ο υπογράφων λόγω της παλαιότητας του χαρτιού δεν φαίνεται.